ဟယ်ရီ

တော်လှန်ရေးကာလ ၃ နှစ်ကျော်အတွင်း လက်နက်ဈေးနှုန်း ပျမ်းမျှ ၅ ဆ အထိ မြင့်တက်လာ

၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် တော်လှန်ရေးကာလ ၃ နှစ်ကျော်အတွင်း မောင်းပြန်ရိုင်ဖယ် ၁ လက်ကို အနည်းဆုံး ကျပ်သိန်း ၂၀၀ ကျော်ကနေ ၃၀၀ ကျော်အထိ ရှိနေပြီး လက်နက်ဈေးနှုန်းဟာ ပျှမ်းမျှ ၅ ဆအထိ မြင့်တက်လာတယ်လို့ မကွေးတိုင်းနဲ့ စစ်ကိုင်းတိုင်းအခြေစိုက်တဲ့ တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့တွေရဲ့ ပြောပြချက်အရ သိရပါတယ်။

စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် ၂ အတွက် မြေလတ်ဒေသက လူငယ် ၈၀၀ ကျော် အဓမ္မဖမ်းဆီးခံရ

အာဏာသိမ်းစစ်တပ်ရဲ့ စစ်မှုထမ်းအပတ်စဉ် ၂ အတွက် စစ်ကိုင်းတိုင်း၊ မကွေးတိုင်းနဲ့ ပဲခူးတိုင်း စတဲ့ မြေလတ်ဒေသက လူငယ် ၈၀၀ ကျော် အတင်းအကျပ်ဖမ်းဆီးခေါ်ဆောင်ခံခဲ့ရတယ်လို့ ဗမာ့ရေးရာနှင့် ပဋိပက္ခလေ့လာရေးအဖွဲ့ BACS က ဆိုပါတယ်။

မြောက်ခင်ရန်းရွာမှာ လူငယ် ၂ ဦး မီးရှို့အသတ်ခံရမှုနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အချက်အလက်တွေပေးဖို့  မြန်မာစစ်တပ်ကို IIMM တောင်း

“ကြီးလေးတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ သတင်းအချက်အလက်ပေးပို့ဖို့ မြန်မာစစ်တပ်ထံ အကြိမ်ကြိမ်တောင်းခဲ့ပါတယ်။ ဒီထဲမှာ မြန်မာလုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့တွေနဲ့ လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တွေက ကျူးလွန်ခဲ့တယ်လို့ ယူဆရတဲ့ ရာဇဝတ်မှုတွေပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မြန်မာစစ်တပ်က ဒီနေ့အထိ တစုံတရာ တုံ့ပြန်ခြင်းမရှိသေးပါ။ ဒါကြောင့် IIMM အနေနဲ့ (မြောက်ခင်ရန်းရွာမှာ လူငယ် ၂ ဦး မီးရှို့အသတ်ခံရမှုနဲ့ ပတ်သက်လို့) တောင်းခံမှုအသစ်ထပ်ပေးပို့ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်တာကြောင့် မြန်မာစစ်တပ်ဘက်က တုံ့ပြန်ဖို့မျှော်လင့်တယ်။”

စစ်မြေပြင်က ကျန်းမာရေးကွန်ရက် “ဆေးတခါရဖို့ သုံးလလောက် တောင့်ခံပြီး စောင့်ခဲ့ရဖူးတယ်” (ဆောင်းပါး)

“ဆေးဝါးနဲ့ ဆေးခန်းသုံးပစ္စည်းတွေကတော့ လုံးဝ လုံလောက်မှု မရှိသေးပါဘူး။ အထူးသဖြင့် ဒီဒေသတွေမှာ စကစက ဆေးဝါးသယ်ယူခွင့်ကို လုံးဝကို ခွင့်မပြုပါဘူး။ ကျွန်မတို့အနေနဲ့ ဆေးဝါးသယ်ယူခွင့်တွေကို လုံးဝကို ခက်ခက်ခဲခဲနဲ့ သယ်ယူနေရတာပါ။”

စစ်မြေပြင်က ကျန်းမာရေးကွန်ရက် People’s Healthcare Network - Kalay (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

၂၀၂၁ နှစ်ကုန်ပိုင်းလောက်မှာ စစ်ကိုင်းတိုင်း အနောက်ဘက်ပိုင်း ကလေးမြို့နယ်မှာ တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်လာပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရလာတဲ့ ဒေသခံတွေကို ဆေးကုသမှုပေးဖို့ CDM ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေက ကျန်းမာရေးကွန်ရက် People’s Healthcare Network - Kalay ကို ၂၀၂၂ နှစ်စပိုင်းမှာ ထူထောင်ခဲ့ပါတယ်။

ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုမှာပါဝင်ဖို့ စစ်ကိုင်းဖိုရမ်မှာ ဘာတွေဆွေးနွေးထားပြီလဲ (ရုပ်/သံ အင်တာဗျူး)

၂ ကြိမ်တိုင် ကျင်းပထားတဲ့ စစ်ကိုင်းဖိုရမ်က အရွေ့ဘယ်လောက်ထိရောက်နေပြီလဲ။ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုမှာပါဝင်ဖို့ ပြည်နယ်ဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာကိစ္စရပ်တွေနဲ့ပတ်သက်လို့ရော စစ်ကိုင်းဖိုရမ်မှာ ဘာတွေဆွေးနွေးထားကြပြီလဲဆိုတာတွေကို စစ်ကိုင်းဖိုရမ်ဖြစ်မြောက်ရေးအဖွဲ့ဝင် ကိုစိုးဝင်းဆွေ ကို မြေလတ်အသံသတင်းဌာနက ဆက်သွယ်မေးမြန်းထားပါတယ်။

အင်တာနက်သုံးဖို့ သစ်ပင်တက်နေရသူတွေ (ရုပ်/သံ)

ဒေသခံတွေဟာ ဖုန်းတခါပြောဖို့နဲ့ အင်တာနက်သုံးဖို့အရေးကို သစ်ပင်ပေါ်နဲ့ တောင်ကုန်းတွေပေါ်တက်နေရပြီး တချို့ သော တော်လှန်ရေးအင်အားစုတွေကတော့ စတားလင့်ဂြိုလ်တုအင်တာနက်နဲ့ ချိတ်ပြီး ဆက်သွယ်နေကြပါတယ်။

ထိန်းသိမ်းရေးဇုန်ထဲ အစွန့်ပစ်ခံ ဧရာဝတီလင်းပိုင် (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

ဧရာဝတီလင်းပိုင်ထိန်းသိမ်းရေးဇုန် မန္တလေးတိုင်းကနေစလို့ အထက်ဘက် ကသာမြို့နယ်အထိ မိုင် ၂၀၀ ကျော်ရှည်တဲ့ ဧရာဝတီမြစ် ဝဲယာတလျှောက်ဟာ ၂၀၂၁ စစ်အာဏာသိမ်းပြီးနောက် အာဏာသိမ်းစစ်တပ်နဲ့ ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်တွေကြား တိုက်ပွဲတွေပြင်းထန်နေတာ ခုဆို ၃ နှစ်နီးပါးရှိနေပါပြီ။ ဒီ ၃ နှစ်တာအတွင်း ဧရာဝတီလင်းပိုင်တွေ ကျက်စားတဲ့နေရာတွေမှာ လျှပ်စစ်ရှော့တိုက်ငါးဖမ်းတာတွေ၊ ရေထဲကို လက်နက်ကြီးကျတာတွေရှိနေပြီး လင်းပိုင်အသေတွေကို တွေ့လာရတယ်လို့ ဒေသခံတွေက ပြောပါတယ်။

စစ်သားစုဆောင်းရင်း သေနှုန်းမြင့်လာတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက် စစ်မှုထမ်းဥပဒေပြဌာန်းလိုက်ပြီးနောက်မှာ ရပ်/ကျေးအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရှင်းလင်းခဲ့ရာမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်သေဆုံးမှုတွေဟာ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်းမှာ အရင်ကထက် ပိုမိုမြင့်တက်လာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ပြည်ခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ၃၆၀၂ တပ်ရင်း သတင်းနဲ့ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက "စကစဒေါက်တိုင်တွေကို စတင်ရှင်းလင်းနေပြီ” လို့ ပြောပါတယ်။

စစ်သားစုဆောင်းရင်း သေနှုန်းမြင့်လာတဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးများ (ဆောင်းပါး)

၂၀၂၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ ရက် စစ်မှုထမ်းဥပဒေပြဌာန်းလိုက်ပြီးနောက်မှာ ရပ်/ကျေးအုပ်ချုပ်ရေး အဖွဲ့ဝင်တွေကို ဒေသခံပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးအဖွဲ့တွေက ဆက်တိုက်ဆိုသလို ရှင်းလင်းခဲ့ရာမှာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးအပါအဝင် အုပ်ချုပ်ရေးအဖွဲ့ဝင်သေဆုံးမှုတွေဟာ ပဲခူးတိုင်းအနောက်ခြမ်းမှာ အရင်ကထက် ပိုမိုမြင့်တက်လာနေတာကို တွေ့ရပါတယ်။ ပြည်ခရိုင် ပြည်သူ့ကာကွယ်ရေးတပ်မတော် ၃၆၀၂ တပ်ရင်း သတင်းနဲ့ပြန်ကြားရေးတာဝန်ခံက "စကစဒေါက်တိုင်တွေကို စတင်ရှင်းလင်းနေပြီ” လို့ ပြောပါတယ်။

မိဘတွေပြောပြတဲ့ သားထောင် (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

မိဘနှစ်ပါးကလည်း ဓာတ်ပုံတွေကိုတွေ့ပေမဲ့ သားထောင်ကျတယ်ဆိုတာကို လက်ခံဖို့ခက်ခဲနေပြီး တပ်ဖွဲ့ရဲ့ နောက်ထပ်တာဝန်ရှိသူတွေနဲ့ ဆက်သွယ်ပြောဆိုတဲ့အခါမှ သူတို့ရဲ့သား ကျဆုံးသွားပြီ ဆိုတာကို အတည်ပြုနိုင်ခဲ့တယ်။ ဒါပေမဲ့ ရဲဘော်သားထောင်ဟာ ရှေ့တန်းမှာဘယ်လိုဘယ်ပုံနဲ့ ကျဆုံးသွားခဲ့ရတာကိုတော့ သူတို့ အဲဒီအချိန်အထိ မသိရသေးပါဘူး။

ထိန်းသိမ်းရေးဇုန်ထဲက အစွန့်ပစ်ခံ ဧရာဝတီလင်းပိုင် (ဆောင်းပါး)

“လင်းပိုင် စောင့်ကြည့်တဲ့ ဒေသခံတွေတောင် ခုက ကိုယ့်အသက်ကိုယ်ဖက်နဲ့ ထုပ်ထားရတယ်”

ဖခင်ဖြစ်သူပြောပြတဲ့ ဖိုးတေ (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

“ဟာ....သွားပြီ။ တယောက်က ဖိုးတေ၊ တယောက်က သားထောင်ပေါ့ဗျာ။ ဒီလောက်ရက်ရက်စက်စက်လုပ်မယ်လို့ မထင်ထားခဲ့ဘူး။ မိုက်တွင်းနက်တဲ့ကောင်တွေ လုပ်ရက်ကြတယ်။ ကျနော်လည်း ကြည့်ရင်း ငိုချလိုက်တယ်ဗျာ။ အသည်းတွေ ကွဲမတတ်ပါပဲ။"

“အရှိုချင်းလူမျိုးဖြစ်တယ်ဆိုတာကိုတောင် မဖော်ပြရဲလောက်အောင် သိမ်ငယ်ခဲ့ရ၊ ခွဲခြားဆက်ဆံခံခဲ့ရတယ်။” (အင်တာဗျူး)

မြေပြန့်က အရှိုချင်းတွေကရော နွေဦးတော်လှန်ရေးမှာ ဘယ်လိုပါဝင်လှုပ်ရှားနေသလဲဆိုတာ Chin Defence Force – Asho တပ်ဖွဲ့ဝင် ဆလိုင်းရိုးရှင်းကို မြေလတ်အသံက မေးမြန်းထားပါတယ်။

လင်းလက်နေဆဲ ကြယ်စင် (ရုပ်သံဆောင်းပါး)

ကြယ်စင်သေဆုံးရတာဟာ စစ်တပ်က သူတို့လက်ချက်ကြောင့်မဟုတ်ဘဲ ဆန္ဒပြလူစုထဲက တစုံတယောက်ရဲ့ လက်ချက်ကြောင့် သေဆုံးခဲ့ရတာလို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်။ အဲ့ဒီနေ့ကဖြစ်ရပ်ကို ဆန္ဒပြပွဲမှာ သူနဲ့အတူရှိနေခဲ့သူ လက်ရှိ People's Democratic Organization ရဲ့ ဥက္ကဌ ကိုလပြည့် က ခုလိုပြန်ပြောပြပါတယ်။

နောက်ဆုံးရ သတင်းများ

01
02
03
04
05
06
07
08
09
10